Trong vài năm trở lại đây, ngành thực phẩm chế biến chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ nhờ nhu cầu tiêu dùng tiện lợi, bảo quản lâu và vẫn giữ được giá trị dinh dưỡng. Để đáp ứng xu hướng đó, công nghệ sấy trở thành một trong những giải pháp quan trọng nhất của chuỗi sản xuất. Không chỉ giúp kéo dài thời hạn sử dụng, các kỹ thuật sấy hiện đại còn giữ lại trọn vẹn màu sắc, cấu trúc và hương vị tự nhiên của thực phẩm.
Dưới đây là 4 công nghệ sấy phổ biến nhất để người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình.
1. Sấy Nhiệt – Công nghệ sấy truyền thống, chi phí thấp nhưng dễ mất dinh dưỡng
Sấy nhiệt là phương pháp lâu đời nhất và phổ biến nhất trong các cơ sở chế biến thực phẩm. Công nghệ này hoạt động dựa trên luồng khí nóng từ 70– hơn 100°C thổi qua nguyên liệu, làm nước bay hơi nhanh chóng.
Ưu điểm của sấy nhiệt
- Chi phí đầu tư thấp: Phù hợp cho mô hình sản xuất nhỏ, hộ kinh doanh hoặc phân khúc giá rẻ.
- Thiết bị đơn giản – dễ vận hành.
- Thời gian sấy nhanh, cho năng suất cao.
- Dễ áp dụng với nhiều loại nguyên liệu khối lượng lớn như trái cây bình dân, gia vị, nông sản thô.…
Nhược điểm
Cũng vì sử dụng nhiệt độ cao nên sấy nhiệt bộc lộ nhiều hạn chế:
- Mất màu, biến dạng, thực phẩm dễ bị sậm màu hoặc co rút mạnh.
- Giảm dinh dưỡng do một số vitamin và enzyme bị phá huỷ ở nhiệt cao.
- Hương vị thay đổi.
2. Sấy Lạnh – Công nghệ sấy giữ màu, giảm biến dạng
Sấy lạnh (cold drying) là phương pháp sấy khô bằng cách sử dụng không khí khô có độ ẩm thấp (10-30%) và nhiệt độ thấp (35-60°C), giúp giữ trọn vẹn màu sắc, hương vị và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm. Thay vì dùng nhiệt cao để làm bay hơi nước như sấy nóng, sấy lạnh sử dụng công nghệ tách ẩm từ không khí để làm khô sản phẩm từ từ và hiệu quả. Đây là lựa chọn tối ưu hơn sấy nhiệt về chất lượng thành phẩm, nhưng vẫn có mức giá hợp lý.
Ưu điểm của sấy lạnh
- Giữ màu sắc tự nhiên tốt hơn sấy nhiệt.
- Hạn chế biến dạng, sản phẩm ít co rút.
- Hương vị và vitamin được bảo toàn tương đối.
- Ít tiêu hao năng lượng hơn sấy nhiệt nhờ nhiệt độ thấp.
- Thành phẩm phù hợp cho ngành trái cây sấy dẻo, rau củ mềm, các loại dược liệu nhẹ.
Nhược điểm
- Thời gian sấy lâu hơn so với sấy nhiệt.
- Cấu trúc sản phẩm chưa giòn – xốp, phù hợp hơn cho dạng dẻo hoặc mềm.
- Hạn chế về sản lượng
3. Sấy Chân Không – Công nghệ sấy bảo toàn dinh dưỡng
Sấy chân không (vacuum drying) hoạt động dựa trên nguyên lý giảm áp suất môi trường. Khi áp suất giảm, nước trong thực phẩm bốc hơi ở nhiệt độ thấp, giúp giữ lại tối đa năng lượng và cấu trúc.
Ưu điểm nổi bật
- Giữ màu và hương vị tốt hơn sấy nhiệt và sấy lạnh.
- Có thể đạt độ khô sâu hơn với ít biến dạng.
- Giữ lại nhiều vitamin, chất chống oxy hoá và hoạt chất sinh học.
Nhược điểm
- Chi phí đầu tư cao hơn so với các công nghệ sấy truyền thống.
- Thiết bị phức tạp hơn, yêu cầu vận hành kỹ thuật.
- Không tạo được độ xốp – giòn như sấy thăng hoa.
Ứng dụng phổ biến
Sấy chân không cực kỳ phù hợp cho:
- Thảo dược, dược liệu, trà
- Trái cây cao cấp
- Các loại thịt – thủy sản cần giữ hình dạng
- Các sản phẩm cần độ an toàn và ổn định dinh dưỡng
4. Sấy Thăng Hoa – Công nghệ sấy cao cấp nhất, giữ tới 98% dưỡng chất
Sấy thăng hoa (freeze-drying) là công nghệ sấy hiện đại và cao cấp nhất hiện nay, phức tạp hơn phương pháp sấy chân không. Quy trình gồm 2 bước:
1. Đông lạnh thực phẩm ở nhiệt độ rất thấp, dưới 30°C .
2. Dùng áp suất chân không để nước đá thăng hoa trực tiếp thành hơi mà không qua giai đoạn lỏng. Công đoạn này kéo dài 34 đến 36 tiếng. Nhờ vậy, cấu trúc tế bào được giữ nguyên hoàn toàn.
Ưu điểm – vượt trội nhất trong mọi công nghệ sấy
- Giữ 95–98% dưỡng chất, hầu như không bị phá huỷ.
- Màu sắc – hương vị – mùi thơm được giữ tự nhiên nhất.
- Sản phẩm xốp – nhẹ – giòn, khả năng hoàn nguyên tốt (chỉ cần thêm nước).
- Bảo quản lâu, chống oxy hoá xuất sắc.
- Thành phẩm có độ an toàn cao, phù hợp cả với trẻ em.
Nhược điểm
- Chi phí cao nhất trong tất cả các công nghệ sấy.
- Thời gian sấy kéo dài nhiều giờ nên sản lượng thấp hơn các công nghệ sấy khác.
Ứng dụng của sấy thăng hoa
- Trái cây cao cấp
- Thực phẩm cho trẻ nhỏ
- Soup, canh cô đặc
- Hải sản cao cấp
- Thảo dược, thực phẩm chức năng
- Sản phẩm yêu cầu chỉ số dinh dưỡng gần như nguyên bản
Bảng so sánh 4 công nghệ sấy thực phẩm thịnh hành nhất
| CÔNG NGHỆ | GIỮ MÀU | GIỮ DINH DƯỠNG | GIỮ HƯƠNG VỊ | CẤU TRÚC | CHI PHÍ | THỜI GIAN |
| Sấy nhiệt | * | * | * | Co rút, biến dạng | Thấp | Nhanh |
| Sấy lạnh | *** | *** | *** | Mềm, ít biến dạng | Trung bình | Trung bình |
| Sấy chân không | **** | **** | **** | Ít co rút | Cao | Trung bình – lâu |
| Sấy thăng hoa | ***** | ***** | ***** | Xốp – giữ nguyên cấu trúc | Rất cao | Lâu nhất |
Trên thế giới, các sản phẩm ứng dụng công nghệ Sấy thăng hoa đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng từ nhiều thập kỷ. Đây là công nghệ được ứng dụng rộng rãi tại các quốc gia dẫn đầu về công nghệ thực phẩm như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, các nước châu Âu, Úc – New Zealand và Trung Quốc.
Tại Mỹ và châu Âu, sấy thăng hoa được xem là tiêu chuẩn vàng trong sản xuất thực phẩm dinh dưỡng, thực phẩm cho quân đội và thực phẩm tiện lợi cao cấp. Nhật Bản và Hàn Quốc lại phát triển mạnh các dòng súp ăn liền, trái cây sấy, kim chi khô và thực phẩm trẻ em theo công nghệ này, mang đến chất lượng gần như tươi nguyên.
Tuy phổ biến trên thế giới, nhưng tại Việt Nam, công nghệ Freeze Dried vẫn còn khá mới mẻ. Nguyên nhân là do chi phí đầu tư lớn, yêu cầu máy móc hiện đại và quy trình vận hành phức tạp, đòi hỏi đội ngũ kỹ thuật có chuyên môn sâu. Chính vì vậy, sấy thăng hoa chưa được áp dụng rộng rãi trong các cơ sở sản xuất nhỏ, mà chủ yếu xuất hiện trong các nhà máy có định hướng tạo ra sản phẩm cao cấp, dinh dưỡng tối ưu và giá trị cao trên thị trường.
Nhờ ưu thế vượt trội như giữ 95–98% dưỡng chất, giữ nguyên màu – mùi – vị tự nhiên và bảo quản lâu, sấy thăng hoa được đánh giá là công nghệ tạo ra thế hệ thực phẩm mới: ngon – lành – tiện – cao cấp, phù hợp với xu hướng tiêu dùng toàn cầu.
Vị Nam – Giữ trọn vị quê nhà bằng công nghệ sấy thăng hoa hiện đại
Vị Nam tự hào là một trong những đơn vị đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng công nghệ sấy thăng hoa vào sản xuất thực phẩm ăn liền, với niềm tin rằng, dù cuộc sống có đổi thay, dù mỗi người có đi xa đến đâu, thì hương vị quê nhà vẫn luôn là thứ nâng đỡ, là điều khiến ta nhớ và muốn tìm về. Bởi vậy, Vị Nam chọn công nghệ hiện đại nhất để gìn giữ những điều mộc mạc ấy. Sấy thăng hoa giúp trọn vẹn màu – mùi – vị, giữ lại gần như toàn bộ vị ngọt tự nhiên trong từng miếng rau, từng lát cá… để bát canh, tô súp luôn thơm như vừa nấu.
Với hy vọng giữ gìn tinh hoa ẩm thực truyền thống và mang hương vị Việt đến với người Việt ở khắp mọi nơi, Vị Nam đã tạo nên những sản phẩm tiện lợi nhưng vẫn giữ trọn sự chân thật, ấm áp của bữa cơm nhà:
- Viên canh sấy thăng hoa: Canh cải cá rô, canh chay mướp lạc, canh trứng cà chua, canh rau ngót thịt bằm.
- Bánh đa cá rô – chuẩn vị quê hương.
- Súp dinh dưỡng: Súp bào ngư, súp gà nấm
Vị Nam mong muốn hợp tác cùng các doanh nghiệp, nhà phân phối và đơn vị bán lẻ có chung định hướng phát triển sản phẩm thực phẩm tiện lợi – dinh dưỡng – tốt cho sức khỏe. Nếu bạn đang tìm một đối tác uy tín – chủ động – linh hoạt để cùng phát triển thị trường, Vị Nam rất mong được kết nối và hợp tác.
- Hotline: 08 5351 6686
- Email: suport@vinam.com.vn
- Website: https://vinam.com.vn/
MUA HÀNG VỊ NAM FOODS tại:
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@vinamfoods
- Shopee Vị Nam Foods: https://shopee.vn/vinamfoods?categoryId=100629
